- Ali Gürevin kimdir? Öncelikle bize kendinizden söz eder misiniz?

Ben 1965 yılında İstanbul’da doğdum.. 1986 yılında Mimar Sinan Üniversitesi Endüstri ürünleri tasarımı bölümüne girdim. Okulun ikinci yılından itibaren Pars Mc Cann reklam ajansında staj yapmaya başladım. Okulla birlikte çeşitli reklam ajanslarında çalışmaya devam ettim. 1995 yılında Zebra Design Factory‘yi üç ortağımla birlikte kurdum ve bu güne kadar da Zebra’lıyım.

- Zebra Design Factory’nin kurucususunuz. Bize şirketin kurulması ve kurumsallaşması sürecini anlatabilir misiniz?

Zebra Design Factory 4 kişinin ortak hayaliyle ve heyecanıyla kurulmuş bir yer. İlk şirketi kurma günlerimiz biraz zorluklarla geçti. Her ortak çeşitli fedakarlıklarda bulundu. Kendimizi duyurmamız ve işlerimizle kendimizi anlatmamız bir sene sonra gerçekleşebildi. İlk heyecan verici işlerimizden Radio 2019 a yaptığımız billboard ve posterler insanlar tarafından ilgiyle karşılandı. Arkasından Hillside grubuyla çalışmaya başladık. Onlara yaptığımız çalışmalarla Zebra adı daha da ön plana çıkmaya başladı. Arkasından diğer müşteriler devam etti ve bir baktık ki on üç yıl geçivermiş...

- Müşterilerinizin neden sizi tercih ettiklerine dair neler söylüyebilirsiniz? Ajansın artıları nelerdir?

İlk bakışta tabi ki tasarım gücümüz. Tasarımı önemsememiz. Bizimle çalışan müşterilerimize yaptığımız çalışmaların rakipleri arasında farklılık yaratması. Yaptığımız işler arasında küçük büyük diye bir ayrım yapmamamız. Bizim için bir kartvizit de çok önemli, bir reklam filmi de. Bu bakış açısıyla çalışmamız ve hepsine aynı ciddiyetle yaklaşmamız toplamda bir bütünlük sağlıyor. Bu da markalar için çok önemli.

- Tasarımcının yaratıcılık konusunda yüksek performans gösterebilmesi için genç ya da genç bir düşünce sistematiğine sahip olması gerektiği yaklaşımı konusunda düşünceleriniz nedir?

Bir tasarımcı herkesten mutlaka genç ve çağdaş düşünebilmeli. Bunun için kendini zorlamalı. Çünkü tasarım çağdaş olmalı. İnsanlara yeni bir şeyleri tasarımcı söylemeli. Onlara yeni kullanacakları malzemeleri, yeni bakış açısını tasarımcı anlatmalı. Eğer bir tasarımcı, yaşı ne olursa olsun, genç bakış açısını yakalayamamışsa daha yeni düşünen birileri daha yeni yaklaşımlarla tasarımlar yapacaktır. Tasarımcı hiçbir konuda fanatik ve tutucu olamaz.

- Yaratıcı fikirlerin olgunlaştırılması, üretim sürecinin deneyime gereksinim duyulduğu aşamasıdır diyebilir miyiz?

Deneyim zamanla ilgili bir durum. İyi tasarım yapmak mutlaka deneyim gerektirmeyebilir. Ama yapılan tasarımın sorunlarını erken görebilme veya çözümleri yaratabilme becerisi için gerekiyor. Hiç deneyimi olmayan bir tasarımcının hayal ettiği veya bir soruna çözüm getirdiği tasarımı, oldukça başarılı olabilir. Diğer taraftan hayatın her yerinde olduğu gibi deneyim yaratıcı fikri oluştururken çok önemli bir faktör.

- Üretim süreci içerisinde tasarımın hedef kitlenin nabzını tutabilmesi açısından, insanların genel yargılarına dair yorum geliştiriyor musunuz?

Bence tasarım dolaylı olarak bir yönlendiricidir. Hayatınızdaki alışkanlıkları değiştirebilir. Daha medeni olmanızı sağlar. Genel olarak tasarımcılar insanların genel yargılarını bilmeli. Ancak onların isteyebileceği tasarımları yapmaya başlarsa özgünlüğünü kaybeder. Bence tasarımcı özgün olmalı. Ticari kaygısını ikinci planda tutmalı. Hep yeni bir şeyler tasarlamanın heyecanını yaşamalı.

Bir tasarımcı yaptığı tasarımıyla bir insanın veya topluluğun hayatını veya hayata olan bakışını değiştirebilir. Ben müzik, grafik ve moda üçlemesini birbiriyle çok ilişkili görüyorum. Örneğin Rock müziğin bir giyim tarzı, bir grafik tarzı vardır. Aynı şekilde tekno müziğin ve diğer müziklerin de. Çünkü bu bir anlatım bütünüdür, ifade tarzıdır. Yaptığınız tasarım ile insanların bilinçaltında yarattığınız etki, onların tercihlerini değiştirmeye başlayabilir.

Bu konuda psikoloji alanında çalışan uzman bireylerden yardım alıyor musunuz?

Hayır almıyoruz. Belki de almalıyız.

- Sektörde aktif olarak çalışan birisi olarak, grafik tasarım alanı için genel akademik durumu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Aslında bir süredir eğitimin ne tarafa doğru gittiğini bilmiyorum. Ama Zebra’ya iş başvurusu yapan yeni mezunlardan gördüğüm kadarıyla, benim okuduğum dönemlerden pek farklı değil. Burada sorun eğitimin kavramsal temelli olmaması. Bence okullarda öğrencilere kavramsal düşünme yeteneği öğretilmeli. Çünkü her düşüncenin, kavramın nasıl anlatılacağını bilirsek tasarımlarda grafik dili daha etkin kullanabiliriz. Yapılan her tasarımın altında mutlaka bir fikir yatmalı. Ayrıca okullarda piyasa şartları daha iyi anlatılmalı. Yeni mezun olmuş bir grafik tasarımcının tecrübe edinmesi gerekiyor. Belki de bu tecrübeyi daha okurken edinmesi sağlanmalı. Daha yoğun yaz stajlarıyla veya sene içindeki ajans stajlarıyla bu yapılabilir.

- Üniversiteler tasarımcı yetiştirmenin yanında sektöre neler katabilir?

Üniversiteler sosyal sorumluluk kampanyalarını ve vakıf, dernek gibi yerlerin tanıtım işlerine talip olabilirler. Bu işleri de öğrencilerine yaptırabilirler. Hem öğrencilerin deneyimi artar, hem de yaptıksöları işler ve bu işleri yaparken harcadıkları emek işe yaramış olur.

- Zebra’da çalışan çok sayıda tasarımcı var. Bunların arasında bir hiyerarşi var mı? Bu nasıl belirleniyor?

Ajans içinde bizim koyduğumuz belirli bir hiyearşi yok. Ama kimin daha yetkin olduğu, kimin tecrübesiyle bir işin içinden daha başarılı çıkabildiği biliniyor. Yani bir şekilde saygı var. Bu saygı çerçevesinde de konuşulmayan ve adlandırılmayan bir hiyerarşi oluşuyordur.

- Ajansta üretilen işlerden bir bölümü çeşitli tasarım yarışmalarında ödüle layık görüldü. Bunlar ekstra bir motivasyon getiriyordur tabi ki.

Kesinlikle. Biz genelde yaptığımız işleri yurtdışı yarışmalarına gönderiyoruz. Şu ana kadar sanırım 8 ödülümüz var. Çeşitli işlerden. En son Letter‘la Sappi firmasının düzenlediği yarışmada 7000 tane işin arasında 1.lik ödülünü kazandık. Bu çok önemli bir başarı. Böyle sonuçlar ajans içinde de mesleğe karşı yeni bir heyecan, motivasyon getiriyor. Sonuç olarak işlere de olumlu olarak yansıyor.

- Bak Dergisi'nin 15. sayısında konumuz 'Aşk'. Bu sözcük size neleri ifade ediyor?

"Aşk, henüz başlamamış olduğumuz tasarımın sebebidir."

--

Söyleşi: Seyhan Boztepe